ISTORIJAT

Prvi put grad Zaječar se pominje u popisu stanovništva 1446. kao selo vidinskog sandžaka koje broji osam porodica.

Što se tice porekla imena grada pretpostavlja se da je nastalo od reci “zajec” (u timočkom dijalektu reč  zec) dok je na bugarskom “zajčar” čuvar zeceva.

Grad je prvobitno ležao na levoj desnoj obali Crnog Timoka prostirući se do brda na kome se danas nalazi park šuma Kraljevica.

Kasnije se život preneo i na levu obalu reke šireći se ka zapadu.

Malo je podataka o ovom naselju iz perioda  XVI – XVIII veka kada je Zaječar pod Otomanskom Vlašću pripojen vidinskom pašaluku.

Karađorđe je 1806. godine odobrio hajduk Veljku Petroviću, knezu Milisavu i popu Radosavu da sa Timočanima i Crnorečanima dižu ustanak, i posle niza uspešnih bojeva najveći deo Krajine i Zaječara je oslobođen. Kriza i propast Prvog srpskog ustanka imali su teške posledice i u ovim krajevima. Ovaj kraj je konačno oslobođen 1833. godine i pripojen Srbiji.

U Timočkoj Krajini  živelo se mirno sve do 1876. godine, kada su Srbija i Crna Gora ušle u rat sa Turcima, samim tim ovi krajevi su ponovo postali poprište krvavih borbi jer su Turci ovamo upadali iz Vidinskog pašaluka.

U Istočnoj Srbiji je 1883. godine izbila Timočka buna. Neposredan povod Timočkoj buni je bila naredba Vlade o oduzimanju oružja od narodne vojske.

Novembar 1883. godine je bio najtragičniji mesec u istoriji Zaječara. Nazvan je „mesecom smrti“. Preki sud je izricao smrtne kazne, koje su već sutradan izvršavane na Kraljevici. Nikola Pašić, vođa stranke koja je stajala iza bune, uspeo je da prebegne u Bugarsku, odakle je nastavio političku borbu protiv režima kralja Milana. Za Kraljevinu Jugoslaviju i zaječarski kraj Drugi svetski rat je počeo 6. aprila 1941. godine a okončan je između 6. I 7. oktobra 1944. godine ulaskom Narodno oslobodilačke vojske I Crvene Armije nakon višenedeljnih borbi oko grada.